– Eit år vi ikkje vil gløyme

Når bachelorstudentane i folkedans i Rauland nærmar seg slutten av sitt første semester, er det med stor entusiasme dei fortel om opplevingane sine så langt.

Tekst: Kjellbjørn Karsrud

Magnhild Moen Helland, Thea Myrjord Norheim og Agathe Mæhlum-Andreassen er tre av dei som har teke fatt på det nye folkedansstudiet – ei utdanning som studieleiar Stian Roland meiner kan få stor betydning for feltet i åra framover.

– Vi er svært fornøgde med årets studentkull. Dei er ein positiv og reflektert gjeng med ulike bakgrunnar og mål, seier Roland. Vi treng kompetanse på folkedans på så utruleg mange måtar – i rekruttering, i kulturskule, i scenekunst. Eg meiner faktisk at alle kommunar i Noreg burde hatt minst ein innbyggjar med ein bachelor i folkedans!

Søknadsfristen for neste år er 6. januar, og Roland håpar at fleire vil få auga opp for utdanninga – gjerne gjennom studentane sine eigne erfaringar.

Interessert i å søkje? Her finn du informasjon om korleis du går fram. Lenke til et annet nettsted, åpnes i nytt vindu.

Frå ballett til folkedans

Dei tre studentane kjem inn i studiet med ulike inngangar, men alle har dei kjensla av å ha funne eit miljø som passar.

Magnhild frå Lom har lenge vore interessert i både folkemusikk og dans, og hadde eigentleg sett for seg eit folkehøgskuleår. – Eg tenkte først å ta eit år på folkehøgskule, men fann ut at bachelor i folkedans passa mykje betre. Eg kombinerer dette med å ta årsstudium i folkemusikk. Det var akkurat det eg hadde lyst til.

Thea frå Bø kombinerer studiet i Rauland med eit anna studium i Oslo, og pendlar mellom stadene. – Eg likar å danse, og er særleg interessert i den pedagogiske sida. I fjor tok eg folkemusikk og hadde folkedans som deltidsstudium. No ville eg gå meir i djupna.

Agathe frå Ski kjem frå moderne dans og ballett, og oppdaga folkedansstudiet litt ved ein tilfeldighet. – Eg hadde lyst til å prøve noko nytt. Miljøet her er veldig hyggeleg. Sjølv om eg hadde prøvd folkedans før, så er det mykje nytt og spennande å sette seg inn i.

Ein variert studiekvardag

Haustsemesteret har vore prega av ei brei innføring i både kroppen, musikken og tradisjonane. Studentane har mellom anna hatt anatomi, skadeførebygging og trening i samarbeid med idrettsfysiolog Arnstein Sunde og fysioterapeut Laila Hjort Nielsen.

– Vi har hatt mykje teori, men også veldig praktisk opplegg, seier Thea. – Vi har lært å teipe kvarandre, vi har blitt observerte når vi dansar og fått eigne tilpassa styrketreningsopplegg basert på dette. Etter jul får vi òg lære om ernæring.

I tillegg har dei undervising i norske dansetradisjonar, danseanalyse og teknikk med lærarar som Stian Roland, Siri Mæland, Vegar Vårdal og Sigurd Heide.

– Vi ser mykje video og lærer å sjå skilnad på tradisjonane, seier Magnhild. – På dei praktiske timane er vi innom Telemark, Valdres, Hallingdal, Nord-Noreg og fleire stader på Vestlandet.

Tre veker i semesteret har dei samlingar saman med deltidsstudentane.

Agathe opplever balansen mellom teori og praksis som god: – Vi er ei lita klasse, så vi får tett oppfølging i dei praktiske timane. Men når vi har samlingar med deltidsstudentane, er det meir teori. Vi har også studieveker der vi får fokusere på og finne ut av ting sjølve.

Gjeste­lærarar med nye perspektiv

Møtet med ulike fagpersonar er noko alle tre trekk fram som spesielt inspirerande.

– Sigurd Heide var her ei veke og viste korleis han jobbar med Kartellet, fortel Thea. – Han brukte Labans effort-system, der ein jobbar med kontrastar i rom, tid og kraft. Vi laga faktisk ei lita framsyning basert på desse prinsippa.

Magnhild legg til: – Stian og Siri er her mykje, men vi har hatt mange gjestelærarar, og fleire kjem etter jul. Det gler vi oss veldig til.

I og med at dei tre studentane er først ute, så er dei litt «prøvekaninar», men dei meiner at det er ein fordel. Studiet er i utvikling, og det betyr òg at studentane får vere med og påverke.

– Undervisninga blir lagt opp rundt oss, og lærarane justerer mykje undervegs. Vi får tett oppfølging, fortel Magnhild.

Det internasjonale samarbeidet er også viktig i Rauland.

– Du kan ha eit utvekslingssemester andre studieåret, seier Magnhild.

– Det er også gjestelærarar her frå fleire land, til dømes frå Irland, supplerer Agathe.

Roland bekreftar: – Det er moro å sjå at vi har blitt ein attraktiv aktør internasjonalt og ser mange spennande utviklingsprosjekt på tvers av landegrensene der vi håpar å kunne inkludere studentane.

Møteplassar både fagleg og sosialt

Ein viktig del av studiet er dei mange studiereisene. I haust har studentane vore på Hallingseminaret på Riksscenen, Folkelarm, Valdres-tur, Springarforum i Hallingdal – og fleire var òg på Osafestivalen.

– Eg hadde aldri dansa halling før, og plutseleg stod vi på scena saman med dei beste i landet, ler Thea.

– Det er viktig med dansefestar og det sosiale miljøet, seier Magnhild. – På festivalane er undervisning, dans, fest og fritid smelta saman. Det er slik ein verkeleg lærer tradisjonar. Og no i mars skal vi til Estland!

Studentane får dermed oppleve feltet breitt – frå kurs og seminar til kappleikar og internasjonale prosjekt.

Til trass for ulik bakgrunn har studentane funne ei god dynamikk.

– Vi er veldig forskjellige, men vi utfyller kvarandre på ein bra måte, seier Agathe. – Det er trygt, inkluderande og eit bra miljø på heile skulen.

– Når vi er så få, er det ekstra viktig med god gruppedynamikk, seier Thea. – Det gjer turane også veldig kjekke – vi reiser mykje saman.

Framtid med arbeidsgaranti

Studentane har ulike ambisjonar, men alle ser mange moglegheiter.

– Stian seier vi er garantert jobb! seier Magnhild og ler. – Og det er kanskje litt sant òg, for det er ikkje så mange som har denne utdanninga i Noreg.

Agathe nikkar: – Danselærarane mine på vidaregåande sa at dersom du studerer folkedans, så får du iallfall jobb. Det er ganske betryggande.

Thea peikar på at studiet opnar fleire retningar: – Nokon vil inn i scenekunst, nokon vil jobbe pedagogisk, og andre er interesserte i forsking. Det er mykje å velje mellom. Og skulen legg veldig godt til rette med individuell oppfølging.

– Berre søk!

Når dei tre skal oppsummere kva dei vil seie til nokon som vurderer å søkje innan fristen 6. januar, kjem svaret raskt:

– Du lærer fort, og krava er ikkje skremmande, seier Magnhild. – Du blir tatt vare på, og miljøet er fantastisk – eit slags folkehøgskulemiljø kombinert med ein skikkeleg bachelor. Du får også delta på mange turar, og får delegatpass på mange festivalar.

– Det blir eit år du ikkje vil gløyme, seier Agathe.

– Du får dansa mykje – og naturen er heilt nydeleg, seier Thea.

Ser framover mot vårsemesteret

No gler alle tre seg til det som kjem.

– Etter jul blir arbeidet meir spesialisert, seier Magnhild. – Då får vi gå djupare inn i det vi verkeleg er interesserte i, få fleire gjestelærarar og reise meir. Og vi skal vere med og arrangere Vinterkappleiken – det blir skikkeleg gøy.

Dei tre er einige om éin ting:
– Det fristar veldig å halde fram.